چند اصطلاح جامعه شناسی

جمع و جماعت

گروهی که دستخوش رفتار جمعی واقع گردد، جمع (collective) نام می‌گیرد. جمع گروهی است که به اقتضای وضع یا حادثه ای خود به خود به وجود می‌آید و بر اثر واکنش‌های دورانی و واگیری اجتماعی، دارای رفتار عاطفی متجانسی می‌شود.

جمع انواع فراوان دارد. ولی هیچ یک از این انواع به اهمیت جماعت (crowd) نیستند. جماعت جمعی است پرتجانس مرکب از اشخاصی که معمولاً در یک جا گرد می‌آیند و با یک دیگر ربط (rapport) می‌یابند و به جنب و جوش (milling)  می‌افتند ربط رابطة عمیقی است که دو یا چند تن را به یک دیگر پیوند می‌دهد، به طوری که آنان بی اختیار با یک دیگر هماهنگ می‌شوند. جنب و جوش رفتار عاطفی صریحی است که بر اثر ربط اشخاص روی می‌دهد.

جماعت بر چند گونه است:

جماعت تصادفی (crowd casual ) یا جماعت کنجکاو (curiosity crowd) که تصادفاً و برای تماشای حادثه یا چیزی تشکیل می شود و یگانگی کافی ندارد.

جماعت نمایشی(expressive crowd)  که دست به تظاهراتی مانند آواز و رقص و فریاد و گریه می زند و یگانگی کافی دارد.

جماعت مجذوب (orgiastic crowd) که دستخوش شور و جذبه است و یگانگی فراوان دارد. برخی از جماعت‌هایی که عهده دار شعائر دینی می شوند یا جماعت هایی که در جشن های بزرگ ملی به نشاط می پردازند، از این گونه‌اند.

جماعت منظم (organized crowd) که از نظم و یگانگی فراوان برخوردار است. حاضران یک مجلس سخن رانی یا کنسرت جماعت نسبتاً منظمی تشکیل می‌دهند.

جماعت فعال (active crowd) یاacting crowd  یا (mobile crowd) یا غوغا (mob) که با خشونت برای وصول به هدفی تلاش می ورزند. سلطة موقت چنین جماعتی را غوغا سالاری (mobocracy)یا(ochlocracy) نامیده اند.

جماعت ناهمجا(عامه)

یکی از انواع جماعت که با سایر انـــواع جماعت فرق بسیار دارد و از ایـــــن رو می‌توان آن را جمعی مستقــل از جماعت به شمار آورد، جمــاعت ناهمـــجا (noncontiguous crowd) یا(unassembled crowd)  یا عامه (public)  است. جماعت ناهمجا یا عامه جمعی است کم تجانس، مرکب از افرادی که معمولاً در یک جا گرد نمی آیند، ولی به سبب مصالح مشترک خــود، با یکــدیگر ارتبـــاط پیـــــدا مـــی‌کنند و موجــد عقیدة عمومی (public opinion)  و وفاق عمـــــومــی (public consensus) می‌شوند. مقصود از عقیدة عمومی قضاوتی است که مورد قبول عامه باشد، و منظور از وفاق عمومی عقیده ای است که سخت دامنه دار و ریشه‌دار.  عامة ورزشکار یا عامة سینمارو یا عامة کتاب خوان از نمونه های عامه یا جماعت ناهمجا هستند.

/ 0 نظر / 15 بازدید